FRAGMENT:
VAT w firmie transportowej
1. Moment powstania obowiązku podatkowego dla usług transportowych i spedycyjnych w transporcie krajowym
Co do zasady obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub
wykonania usługi, a jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny
być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą
wystawienia faktury, nie później niż w 7 dniu licząc od dnia wydania
towaru lub wykonania usługi. Od tej ogólnej zasady ustawodawca
przewidział wiele wyjątków. Taki wyjątek został określony m.in. dla
usług transportowych i spedycyjnych.
UWAGA!!!
Dla usług transportowych i spedycyjnych określono, że
obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części
zapłaty, nie później jednak niż 30 dnia, licząc od dnia wykonania usługi
(art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. a) i b) ustawy o VAT).
Fakturę dokumentującą powyższą usługę wystawia się nie
później niż z chwilą powstania obowiązku podatkowego i nie wcześniej
niż 30 dnia przed powstaniem obowiązku podatkowego (§ 15 ust. 1-2
rozporządzenia M.F. z dnia 25 maja 2005 r. m.in. w sprawie faktur).
Norma wyrażona w ww. przepisie ma charakter szczególny w stosunku do
normy ogólnej wynikającej z art. 19 ust. 1 i 4 ustawy. Mając na uwadze,
iż obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług powstaje z mocy
prawa, należy stwierdzić, iż określenie przez ustawodawcę w ust. 13 pkt 2
lit a) ww. artykułu szczególnego momentu powstania obowiązku w
przypadku przedmiotowych usług powoduje, że to właśnie ten przepis, a
nie wola podatnika, decyduje o momencie powstania obowiązku podatkowego.
Żaden z ww. przepisów nie zawiera uprawnienia do dowolnego,
naprzemiennego ich stosowania w zakresie ustalania momentu powstania
obowiązku podatkowego. Zatem ust. 13 pkt 2 lit. a) art. 19 ustawy, będąc
przepisem szczególnym w stosunku do ust. 1 i 4 ww. artykułu, jest
przepisem bezwzględnie obowiązującym. Taki pogląd wyraził m.in.
naczelnik Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie w
postanowieniu z dnia 4 grudnia 2006 r. nr 1471/NTR1/443-341b/06/LS.
Przykład 1
Usługę transportową wykonałem 2 sierpnia otrzymałem zapłatę 1
października. Kiedy powstał obowiązek podatkowy? W jakim terminie
należało wystawić fakturę VAT?
Fakturę dokumentującą powyższą transakcję należało wystawić w terminie
między 2 sierpnia a 1 września 2010 r. (w ciągu 30 dni od wykonania
usługi). Bez względu jednak na datę wystawienia faktury, obowiązek
podatkowy od wykonanej usługi transportowej powstał 1 września br. (30
dnia od wykonania usługi), ponieważ podatnik do tego dnia nie otrzymał
zapłaty za tę usługę.
Przykład 2
Wykonałem usługę transportową 10 września. Zapłatę za
powyższą usługę otrzymałem 17 września 2011 r. Kiedy powstał obowiązek
podatkowy? Kiedy należało wystawić fakturę VAT?
W przypadku otrzymania zapłaty w terminie wcześniejszym niż 30 dnia od
wykonania usługi, obowiązek podatkowy powstaje w momencie otrzymania tej
zapłaty (w tym przypadku 17 września). Jest to również ostatni dzień na
wystawienie faktury dokumentującej wykonaną usługę.
Z powyższych przykładów widać, że decydujące znaczenie dla określenia
momentu powstania obowiązku podatkowego ma dzień wykonania usługi i data
otrzymania zapłaty. Tu mogą pojawiać się wątpliwości - czy dniem
wykonania usługi jest dzień załadunku, czy rozładunku towaru. Kiedy
należy uznać, że usługa transportowa została wykonana?
Na ten temat wypowiedział się naczelnik Urzędu Skarbowego w
Skierniewicach w postanowieniu z 29 marca 2007 r., nr
USIII/VAT/443/2/3/2007:
„(...) Decydujące znaczenie dla określenia momentu powstania obowiązku
podatkowego w usłudze transportu ma ustalenie dnia wykonania tej usługi.
Z uwagi na różnorodność usług, podanie jednej definicji nie jest
możliwe. Moment ten zależeć będzie przede wszystkim od rodzaju usługi,
jej charakteru, specyficznych warunków wykonania czy wreszcie warunków
umowy. W ocenie tutejszego Organu moment wykonania usługi transportowej i
spedycyjnej jest związany przede wszystkim z pojawieniem się skutków
świadczenia. Jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 12 września 2000 r.
(sygn. akt ISA/Ka 680/99) podstawowym kryterium pozwalającym na
stwierdzenie, że usługa została wykonana, jest wykonanie czynności
świadczonych w ramach danego typu usługi. Za dzień ten można przyjąć
więc dostarczenie (zdanie) transportowanych ładunków na miejsce
przeznaczenia odbiorcy (...)".
Przykład 3
Załadunek towaru miał miejsce 30 września. Towar dotarł do
miejsca przeznaczenia 2 października i tego dnia nastąpił jego
rozładunek. Kiedy powstał obowiązek podatkowy?
Usługa transportowa została wykonana 2 października 2010 r. (tj. w dniu
rozładunku towaru). Obowiązek podatkowy powstał zatem 1 listopada (tj.
30 dnia od dnia wykonania usługi), pod warunkiem że kontrahent do tego
dnia nie uregulował zobowiązania, jeżeli dostawca otrzymał zapłatę przed
dniem 1 listopada, obowiązek podatkowy powstał w dniu otrzymania tej
zapłaty.
2. Usługi transportowe transgraniczne - świadczone pomiędzy podatnikami z różnych krajów
Od 1 stycznia 2010 r. podstawowym zagadnieniem dla
prawidłowego ustalenia zasad opodatkowania usług transportu świadczonych
w relacjach międzynarodowych tzw. transgranicznych jest kwestia
ustalenia miejsca świadczenia tych usług.
Określenie miejsca świadczenia usług transportowych uzależnione jest od:
1) podmiotu na rzecz którego usługa jest świadczona tzn. czy jest to podatnik, czy osoba niebędąca podatnikiem,
2) rodzaj transportu.
Wiesława Dyszy - z
wykształcenia ekonomistka, ukończyła również podyplomowe studia z
rachunkowści. Jest Doradcą Podatkowym z wieloletnim doświadczeniem, od
1992 r. prowadzi kancelarię podatkową w Tarnowskich Górach. Świadczy
usługi w zakresie prowadzenia ksiąg podatkowych, interpretacji przepisów
prawa i innych czynności z zakresu szeroko rozumianego doradztwa
podatkowego.